एआईलाई ‘ब्रेक’ चाहिन्छ, नत्र मान्छेको नियन्त्रणबाहिर जान सक्छ : एन्थ्रोपिक
काठमाण्डौ – कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) विकास गरिरहेको विश्वकै अग्रणी कम्पनीमध्ये एक एन्थ्रोपिकका सह–संस्थापक ज्याक क्लार्कले एआईको तीव्र विकासलाई नियन्त्रण गर्ने व्यवस्था आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ ।
अहिले एआई उद्योगसँग गति बढाउने ‘ग्यास पेडल’ भए पनि आवश्यक पर्दा रोक्न वा सुस्त बनाउन सक्ने ‘ब्रेक पेडल’ नभएको उहाँको भनाइ छ । बीबीसीसँगको कुराकानीमा क्लार्कले केही वर्षभित्र एआई प्रविधिले मानवको प्रत्यक्ष सहयोगबिना आफ्नै प्रणालीलाई विकास गर्न सक्ने अवस्था आउन सक्ने बताउनुभयो ।
उहाँका अनुसार एन्थ्रोपिकको च्याटबोट ‘क्लाउड’ सञ्चालनका लागि प्रयोग हुने कोडमध्ये अहिले करिब ८० प्रतिशत कोड एआईले आफैँ लेखिरहेको छ । आउँदो दुई वर्षभित्र यो संख्या शतप्रतिशत पुग्न सक्ने उहाँको भनाइ छ ।
यदि एआईले आफ्नै कोड आफैँ लेख्न र सुधार गर्न थाल्यो भने त्यसको प्रभाव केवल प्रविधि क्षेत्रमा मात्र सीमित नहुने क्लार्कको भनाइ छ । यसले अर्थतन्त्र, रोजगारी र समाजको संरचनामै ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्ने भएकाले सरकार र समाजले समयमै आवश्यक नियम र कानुनी व्यवस्था बनाउनुपर्ने उहाँले बताउनुभएको छ ।
क्लार्कले एआईको विकासलाई एक सय वर्षअघिको तेल उद्योगसँग तुलना गर्नुभएको छ । तेल उद्योग तीव्र रूपमा विस्तार हुँदा त्यसलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन विभिन्न नियम तथा नियामक निकाय बनाइएजस्तै एआईका लागि पनि त्यस्तै नीति र नियमन आवश्यक पर्ने उहाँको भनाइ छ ।
एआईका कारण रोजगारीमा असर पर्ने भन्दै उहाँले चिन्ता पनि जनाउनुभएको छ । विशेषगरी नियमित र दोहोरिने प्रकृतिका कामहरू गर्ने कर्मचारीहरू बढी प्रभावित हुन सक्ने उहाँको भनाइ छ ।
पछिल्लो समय विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले एआईको बढ्दो प्रयोगलाई कारण देखाउँदै ठूलो संख्यामा कर्मचारी कटौती गरिरहेका छन् । तर सृजनशीलता, नयाँ सोच र जिज्ञासालाई एआईले सजिलै प्रतिस्थापन गर्न नसक्ने क्लार्कले बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार धेरै पढ्ने, फराकिलो सोच राख्ने र नयाँ विचार निकाल्न सक्ने मानिसहरू एआईको युगमा अझ बढी सफल हुन सक्छन् ।
एआई विकास गरिरहेको विश्वकै अग्रणी कम्पनीमध्ये एक एन्थ्रोपिकले लामो समयदेखि एआईका सम्भावित जोखिमबारे बोल्दै आएको छ । यसका सह–संस्थापक ज्याक क्लार्कको पछिल्लो चेतावनीले पनि एआईको विकासलाई केवल प्रविधिको विषय नभई समाज, अर्थतन्त्र र मानव भविष्यसँग जोडिएको गम्भीर बहसका रूपमा हेर्नुपर्ने सन्देश दिएको छ ।
