"हामी सबैको एउटै आवाज"

"हामी सबैको एउटै आवाज"

ट्रेन्डिङ

नागरिकता बिना अस्तित्वः ‘म छु’ भन्न पनि प्रमाण खोज्दै यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक

Table of Content

अशोक बहादुर परियार । भरतपुर

नागरिकता कार्यालयको ढोकाबाहिर उभिँदा उनी सधैं एउटै प्रश्नसँग जुध्छिन्— “म को हुँ भनेर राज्यले कहिले स्वीकार गर्छ?”
आफू जे हुँ, त्यो बन्न संविधानले अधिकार दिएको छ। तर त्यो अधिकार कागजमै सीमित हुँदा, जीवन भने पहिचानविहीन बन्न पुग्छ। यो पीडा कुनै एक व्यक्तिको मात्र होइन, नेपालका सयौँ यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक समुदायका नागरिकता नपाएका नागरिकहरूको साझा नियति हो।

नेपालको संविधानले लैंगिक पहिचानको आधारमा नागरिकता दिने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ। तर व्यवहारमा त्यो व्यवस्था आज पनि कार्यालयका दराजभित्र थन्किएको छ। चितवनको भरतपुरमा शनिबार सम्पन्न यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरुको महासंघ नेपालको १८औं वार्षिक साधारणसभामा सहभागी समुदायका सदस्यहरूले यही पीडादायी यथार्थ सार्वजनिक गरे।

महासंघकी संस्थापक तथा निवर्तमान अध्यक्ष मनिषा ढकालका लागि नागरिकता केवल कागज होइन, पहिचानको प्रमाण हो। तर त्यो प्रमाणले नै उनलाई अस्वीकार गरिरहेको छ।
“मेरो नागरिकतामा अझै पुरानै तस्बिर छ,” उनले भनिन्, “म बदलिइसकेँ, तर राज्यले मलाई बदलिन दिएन।”
उनका अनुसार लिंग परिवर्तन गरेपछि नागरिकता संशोधन गराउन जाँदा प्रक्रिया यति जटिल छ कि निवेदन दिएको तीन वर्षसम्म पनि नागरिकता हात नपर्ने अवस्था छ। यही कारण धेरै यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरू आज पनि आफूले रोजेको पहिचानसहित नागरिक बन्न सकेका छैनन्।

नागरिकता नहुनु भनेको केवल एउटा प्रमाणपत्र नहुनु मात्र होइन। यसको अर्थ हो—शिक्षाबाट वञ्चित हुनु, रोजगारीबाट टाढा रहनु, बैंकिङ सेवाबाट बहिष्कृत हुनु, स्वास्थ्य सेवा लिन अपमान सहनु र राज्यका सबै अधिकारबाट बञ्चित हुनु।
मानव सचेत समाजकी अध्यक्ष नविना गुरुङ भन्छिन्, “समाजको भेदभाव र राज्यको उदासीनताले गर्दा यो समुदाय दोहोरो मारमा परेको छ। हामीलाई कमजोर बनाउने कारण हाम्रो पहिचान होइन, राज्यको असंवेदनशील प्रणाली हो।”
उनले अब सहेर बस्ने होइन, अधिकारका लागि संगठित संघर्ष गर्ने समय आएको बताइन्।

कार्यक्रममा बोल्दै भरतपुर महानगरपालिकाका उपप्रमुख चित्रसेन अधिकारीले विकासको परिभाषामाथि प्रश्न उठाए। “सडक र भवनले मात्र विकास हुँदैन,” उनले भने, “मानिसलाई सम्मानका साथ बाँच्न दिने वातावरण बनाउनु पनि विकास हो।”
उनले महानगरपालिकाले यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकजस्ता पछाडि परेका समुदायलाई लक्षित गरी कार्यक्रम र बजेट व्यवस्था गरिएको जानकारी दिँदै सहभागिताका लागि आग्रह गरे।

तर पीडा स्वीकार गर्नु मात्रै पर्याप्त छैन। चितवनका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी चिरञ्जीवी शर्माले पनि परिवर्तित लिंग पहिचानअनुसार नागरिकता लिन कठिन रहेको स्वीकार गरे। “संविधानले दिएको अधिकार अझै व्यवहारमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन,” उनले भने, “यसका लागि निरन्तर दबाब र आवाज आवश्यक छ।”

महासंघ नेपालका अध्यक्ष राजु लामाका अनुसार, संघर्षकै कारण अहिले स्थानीय सरकारहरूबाट केही सकारात्मक संकेत देखिन थालेका छन्। “नौ संस्थाबाट सुरु भएको महासंघमा आज सातै प्रदेशका ३२ संस्था आबद्ध छन्,” उनले भने, “तर अधिकार सुनिश्चित नभएसम्म हाम्रो संघर्ष रोकिन्न।”

कार्यक्रममा महासंघकी राष्ट्रिय कार्यक्रम संयोजक सिम्रन शेरचनले संस्थाका गतिविधिबारे जानकारी गराइन् भने महासचिव रुबिना लामालगायतले नागरिकता नपाउँदाको दैनिक अपमान र पीडाका अनुभव सुनाए। समुदायका लागि योगदान दिने व्यक्तिहरूलाई सम्मान पनि गरिएको थियो। कार्यक्रममा भरतपुर महानगरपालिकाकी गैरसरकारी संस्था समन्वय शाखा प्रमुख पञ्चमाया तामाङलगायतको उपस्थिति रहेको थियो।

सभाहलभरि एउटै प्रश्न गुञ्जिरह्यो—
संविधानले नागरिक मानेको समुदायलाई राज्यले कहिले नागरिकको हैसियतमा स्वीकार गर्छ?

नागरिकता नपाउनु केवल प्रशासनिक समस्या होइन, यो मानव अधिकारको प्रश्न हो। पहिचानसहित बाँच्न पाउनु कुनै दया होइन, यो अधिकार हो। त्यो अधिकार व्यवहारमा नआएसम्म, यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरूको संघर्ष जारी रहनेछ—आफ्नो अस्तित्व प्रमाणित गर्न, राज्यलाई आफ्नो संविधान सम्झाउन।

admin

admin@hamroraptifm.com https://hamroraptifm.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent News

Trending News

Editor's Picks

जनकपुर–अयोध्या सीधा रेल सेवाकाे तालिका सार्वजनिक

काठमाण्डाै – नेपालको जनकपुरधाम र भारतको उत्तर प्रदेशमा रहेको अयोध्या सीधा रेल सेवामार्फत जोडिने भएका छन् । भारतीय रेल्वे मन्त्रालयले नयाँ रेल सेवा सञ्चालन गर्ने घोषणा गर्दै तालिका सार्वजनिक गरेको हो । मन्त्रालयका अनुसार जनकपुरधामबाट हरेक शनिवार र अयोध्या क्यान्टबाट हरेक सोमवार रेल छुट्ने गरी सेवा सञ्चालन हुनेछ । झन्डै ६०४ किलोमिटर लामो रेलमार्गले जनकपुरधामलाई अयोध्याको...

स्थायी लेखा नम्बर लिनेको संख्या ८१ लाख नाघ्यो

काठमाण्डौ – असोज मसान्तसम्म व्यवसायिक, व्यक्तिगत तथा करकट्टी गर्ने निकायले लिएका स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) सहित कुल करदाता संख्या ८१ लाख ९५ हजार ४१४ पुगेको छ । आन्तरिक राजस्व विभागको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को असार मसान्तसम्म विभिन्न प्रकारका स्थायी लेखा नम्बर लिनेको संख्या ७९ लाख १० हजार ८६४ थियो । चालु आर्थिक वर्षको असोज...

सुशासन र समृद्धि प्राप्तिमा छठी माता र सूर्य भगवनको कृपा बनिरहनेछ : राष्ट्रपति पौडेल

काठमाण्डौ – राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले छठ पर्वले समाजमा विद्यमान वर्गीय, जातीय, लैङ्गिकलगायत सबै प्रकारका विभेद, कुरीति र विसङ्गतिको अन्त्य गरी सम्पूर्ण नेपालीमा राष्ट्रिय एकता अभिवृद्धि गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ । छठ पर्व २०८३ का अवसरमा शुभकामना सन्देश दिँदै राष्ट्रपति पौडेलले मौलिक संस्कृतिको संरक्षण तथा संवर्द्धन गर्न र आपसी सद्थप सुदृढ पार्न यस पर्वले प्रेरणा...

खगोलविज्ञान ओलम्पियाडमा नेपाललाई पहिलो रजतसहित चार पदक

काठमाण्डौ – रुसमा सम्पन्न ५औँ ओपन वल्र्ड एस्ट्रोनोमी ओलम्पियाडमा नेपाली विद्यार्थीले पहिलो पटक रजत पदक जित्न सफल भएका छन् । प्रतियोगितामा नेपालले एक रजत र तीन कांस्यसहित चार पदक जितेको हो । रुसको सिरियसमा हिजो सम्पन्न प्रतियोगितामा रिवाश राईले रजत पदक जितेका छन् । त्यस्तै, ओमराज पुरी, स्नेहा कोइराला र सुयश कोइरालाले कांस्य पदक हात...

बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनामा लगानी गर्न यूएईसँग नेपालको प्रस्ताव

काठमाण्डौ – नेपालले बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनामा लगानीका लागि संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)सँग प्रस्ताव गरेको छ । यूएईको भ्रमणमा रहनुभएका गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र त्यहाँका वैदेशिक व्यापार मन्त्री डा. थानी बिन अहमद अल जेयोदीबीच आबुधावीमा हिजो भएको शिष्टाचार भेटमा नेपालले यस्तो प्रस्ताव गरेको हो । त्यस अवसरमा गृहमन्त्री गुरुङले कृषि तथा सेवा क्षेत्रको विकास तथा सुरक्षा...

अध्यक्ष : सुभद्रा आले मगर
सम्पादक : राजु थापा
कार्यकारी सम्पादक : पुर्ण बहादुर मगर
सह सम्पादक : अशोक बहादुर परियार
ले आउट : प्रबेश देसार
सवाददाता : अनिल अधिकारी

सम्पर्क

इमेल : infohamroraotifm@gmail.com

मोबाइल : 9762345745

ठेगाना : राप्ती ५ भण्डारा, चितवन , बागमति प्रदेश , नेपाल

कम्पनी विवरणहरू

कला पाठशाला कलेज प्रा.लि द्वारा संचालित पुर्बी चितवनको सर्बाधिक सुनिने हाम्रो राप्ती 88.5 एफ एमको अनलाइन सस्करण हो !

सन्चार रजिस्ट्रारको कार्यालय दर्ता न १४०/०७९/०८०