कांग्रेसको एकल उम्मेदवारी र विपक्षीको आन्तरिक कमजोरी बुर्लाकोटीका लागि मुख्य अवसर र चुनौती दुवै हुन्।
२०५६ सालमा कांग्रेस नेतृ सावित्री बोगटी पाठकले निर्वाचन जिते यता चितवन- १ मा कांग्रेसका उम्मेदवारले जित्न सकेका छैनन् । कांग्रेसले यसपटक टिकट दिएका राजेन्द्रप्रसाद बुर्लाकोटी आफैं पनि यसअघि २ पटकसम्म टिकट पाएर जित्न सकेनन् ।
बुर्लाकोटी तेस्रोपटक उम्मेदवार बनेर पहिलो जितको खोजीमा छन् । २०६४, २०७०, २०७४ सालमा लगातार एमालेले जितेको यो निर्वाचन क्षेत्रमा २०७९ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले चुनाव जित्यो । उनै बुर्लाकोटी २०७० र २०७४ मा चुनाव हारे ।
Battleground Analysis
अनुकूलता
- सामाजिक छवि र त्याग: विगत ५० वर्षदेखि राजनीतिमा सक्रिय भए पनि लाभको पद नलिएका, स्वास्थ्य चौकीका लागि भूमिदान गरेका र खानेपानी आयोजनाको संस्थापक अध्यक्ष रहेकाले जनतामाझ समाजसेवी र त्यागी नेताको छवि छ।
- स्थानीय तहमा पार्टीको पकड: चितवन–१ अन्तर्गत पर्ने रत्ननगर र खैरहनी नगरपालिकाको प्रमुखमा कांग्रेसले नै जितेका कारण स्थानीय सरकार र सङ्गठनको बलियो साथ रहने सम्भावना छ।
- प्रतिद्वन्द्वीप्रतिको असन्तुष्टि: यसअघि जितेका रास्वपाका उम्मेदवार (हरि ढकाल) ले काम गर्न नसकेको भन्ने आलोचना र एमालेभित्रको आन्तरिक समस्याको फाइदा बुर्लाकोटीलाई हुन सक्छ।
प्रतिकूलता
- विगतको हारको इतिहास: २०५६ सालयता कांग्रेसले जित्न नसकेको यस क्षेत्रमा स्वयं बुर्लाकोटीले पनि २०७० र २०७४ मा दुईपटक हार व्यहोरिसकेका छन्, जसले मनोवैज्ञानिक दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।
- एक्लो प्रतिस्पर्धा: अघिल्लोपटक माओवादी र एकीकृत समाजवादीको गठबन्धन हुँदा समेत कांग्रेस (डा. विश्वनाथ पौडेल) पराजित भएको अवस्थामा यसपटक एकल रूपमा चुनाव लड्नु ठूलो चुनौती हो।
- पार्टीभित्रको असन्तुष्टि व्यवस्थापन: टिकटका अन्य दाबेदार (बासु ढुंगाना) को सम्भावित असन्तुष्टि र कांग्रेसलाई एकढिक्का बनाएर एउटै लयमा हिँडाउनुपर्ने चुनौतीपूर्ण अवस्था छ।
२०७९ मा टिकटका दाबेदार बनेर बागी उम्मेदवारी दिएका उनले पछि उम्मेदवारी फिर्ता लिएर डा. विश्व पौडेललाई सहयोग गरे । यसपटक पनि बासु ढुंगानाले टिकट पाउने बुझेका बुर्लाकोटीले टिकट आफ्नै नाममा फुत्काए ।
२०१६ सालमा चितवनको काउलेमा जन्मिएका राजेन्द्र बुर्लाकोटी कांग्रेसका पुराना पाका नेतामा गनिन्छन् । २०३२ सालमा कांग्रेसको सदस्यता लिएका उनी ५० वर्षदेखि पार्टीमा निरन्तर लागिरहेका छन् । २०५० सालदेखि आधा दर्जन पटक कांग्रेसको महासमिति सदस्य र महाधिवेशन प्रतिनिधि बनिसकेका छन् ।
बुर्लाकोटीले अहिलेसम्म राजनीतिक लाभको पद लिएका छैनन् । विभिन्न सामाजिक काममा सक्रिय बुर्लाकोटीले राप्ती–८ मा स्वास्थ्य चौकी बनाउन भूमिदान गरेका थिए । उनी साना शहरी खानेपानी विकास आयोजना चितवनको संस्थापक अध्यक्ष समेत हुन् ।
रत्ननगर, खैरहनी र राप्ती नगरपालिका समेटिएको चितवन–१ मा रत्ननगर र खैरहनीको नगर प्रमुख कांग्रेसले जितेको छ । राप्ती नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले जितेको छ । कांग्रेस बलियो देखिए पनि नतिजामा सधैं पछाडि पर्ने क्षेत्रमा हो, चितवन–१ ।
गत निर्वाचनमा कांग्रेसबाट उठेका डा. विश्वनाथ पौडेल पराजित भएका थिए । बुर्लाकोटीका लागि रास्वपाका उम्मेदवार हरि ढकाल र एमालेका दावा दोर्जे लामा मुख्य प्रतिस्पर्धी हुन् ।
अघिल्लोपटक माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादी पनि कांग्रेसको साथमा थियो भने यसपटक कांग्रेस एकल रूपमा चुनावमा होमिएको छ । रास्वपाका उम्मेदवार ढकालले यसअघि निर्वाचन जितेर पनि केही काम गर्न नसकेको भनेर भइरहेको आलोचना र एमालेको पार्टीभित्र देखिएको समस्याको फाइदा बुर्लाकोटीलाई नहोला भन्न सकिँदैन ।
तर, बुर्लाकोटी आफैंले चुनावी अभियानलाई कसरी लैजान्छ र कांग्रेसलाई एउटै लयमा हिँडाउन सक्छन् भन्ने कुराले पनि चुनावी परिणामलाई प्रभाव पार्ने देखिन्छ ।
