रत्ननगर । रत्ननगर नगरपालिकामा एक वर्षको अवधिमा ११० जोडीले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन् । नगरपालिकाको सामाजिक तथा पञ्जीकरण उपशाखाका अनुसार २०८२ वैशाख १ देखि चैत ३० सम्मको अवधिमा ११० जोडीहरु कानुनीरुपमा अलग्गिएका हुन् । यस्तै, आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा ६२३ जोडीले सम्बन्ध गाँस्दै गर्दा १११ जोडीले सम्बन्ध टुटाएका थिए ।
नगरपालिकाका १६ वडाहरुमध्ये वडा नम्बर–११ मा सबैभन्दा धेरै १४ जोडीले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन् । रत्ननगर–४ मा भने वर्षभरि एउटा पनि सम्बन्धविच्छेदको घटना दर्ता भएको छैन । यस्तै, रत्ननगर–८ मा सबैभन्दा कम एक जोडीले मात्र सम्बन्धविच्छेद गरेको पञ्जीकरण उपशाखा प्रमुख रामप्रसाद बस्ताकोटीले जानकारी दिए ।
अन्य वडाहरुको विवरणअनुसार वडा नं–१ मा १०, वडा नं–९ मा नौ, वडा नं–१४ मा आठ तथा वडा नं–२ मा १३, रत्ननगर–१५ र १६ मा सात/सात जोडीले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन् । त्यसैगरी, वडा नं–३, ६, ७ र १० मा छ/छ जोडी तथा वडा नं–५ मा पाँच जोडीको सम्बन्धविच्छेदको घटना दर्ता भएको छ ।
नगरपालिकामा वर्षभरि भएका घटना दर्तामध्ये सबैभन्दा धेरै जन्मदर्ता भएको पाइएको छ । एक वर्षमा कुल ८७५ जनाको जन्मदर्ता भएकोमा ४३१ बालिका र ४४४ बालक रहेका छन् । सबैभन्दा धेरै जन्मदर्ता रत्ननगर–१५ मा ८७ जना र सबैभन्दा कम रत्ननगर–६ मा २९ जनाको भएको छ ।
सरकारले बच्चा जन्मेको ३५ दिनभित्र जन्मदर्ता गर्न र सो समय कटेमा जरिवाना लाग्ने व्यवस्था गरे पनि मानिसहरु आवश्यक परेको बेलामात्र दर्ता गर्न आउने गरेको बस्ताकोटीले बताए । उनले भने, ‘हरेक वर्ष वडा–वडामा अभियान सञ्चालन गर्दा पनि जन्मदर्ता शतप्रतिशत हुन सकेको छैन, हाल ७० प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र छ ।’
यस अवधिमा नगरपालिकामा ४६३ वटा मृत्युदर्ता भएका छन् । सबैभन्दा धेरै रत्ननगर–१४ मा ४८ जना र सबैभन्दा कम रत्ननगर–२ मा १२ जनाको मृत्युदर्ता भएको छ । विशेषगरी, सम्पत्ति लेनदेन वा भागबन्डाको काम नपर्दासम्म मृत्युदर्ता गर्न नआउने प्रवृत्तिले गर्दा मृत्युको वास्तविक तथ्याङ्क आउन कठिन भएको प्रमुख बस्ताकोटीको भनाइ छ ।
विवाहदर्तातर्फ रत्ननगरका १६ वटा वडामा कुल ५५० जोडीले विवाहदर्ता गरेका छन् । जसमध्ये रत्ननगर–१३ बाट सबैभन्दा धेरै ५१ जोडी र रत्ननगर–७ बाट सबैभन्दा कम २३ जोडीले विवाहदर्ता गराएका छन् ।
यस्तै, बसाइँसराइको तथ्याङ्क हेर्दा रत्ननगरबाट बाहिर जानेभन्दा भित्रिनेको संख्या निकै धेरै देखिएको छ । एक वर्षको अवधिमा ४८८ परिवार (एक हजार ५५५ जना) रत्ननगरमा बसाइँ सरेर आएका छन् भने सोही अवधिमा १९० परिवार (४८० जना) मात्र यहाँबाट अन्यत्र बसाइँ सरेर गएका छन् । यस तथ्याङ्कले रत्ननगर नगरपालिका बसाइँसराइका लागि प्रमुख रोजाइको केन्द्र बनिरहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
