राजनीति केवल सत्ताको अङ्कगणित र शक्ति सङ्घर्षको माध्यम मात्र होइन, यो त समाजको आर्थिक–सामाजिक रूपान्तरण, जनसेवा र नागरिकको जीवनस्तर उकास्ने एउटा बलियो नीतिगत औजार हो।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को प्रादेशिक सङ्गठनलाई हाँक्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारी अर्थात् प्रदेश सभापति पदका लागि अगाडि बढिरहँदा, मैले केवल पद प्राप्तिको आकाङ्क्षा राखेको छैन।
मेरो उम्मेदवारी लुम्बिनीका सबै १२ जिल्लाको सङ्गठनलाई वैचारिक रूपमा सबल बनाउने, पार्टीभित्र गुटबन्दी हुन नदिने र आगामी निर्वाचनमा पार्टीलाई ऐतिहासिक विजय दिलाउने स्पष्ट साङ्गठनिक मार्गचित्र र सङ्कल्पसहितको हो।
नेपालमा दशकौँसम्म चलेको राजनीतिक सिन्डिकेट, संस्थागत भ्रष्टाचार, कुशासन र परम्परागत दलहरूको अकर्मण्यताका कारण आम नागरिकमा चरम निराशा थियो।
देशको ऊर्जावान् युवा जनशक्ति रोजगारीका लागि दैनिक हजारौँको सङ्ख्यामा विदेश पलायन भइरहेको बेला, देशमै परिवर्तन सम्भव छ भन्ने भरोसा जगाउन २०७९ असार ७ गते रवि लामिछानेको नेतृत्वमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको स्थापना भएको हो।
‘जान्नेलाई छान्ने’ मूल नारा, संवैधानिक समाजवाद, विधि र कानुनको शासन, र पूर्ण लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको जगमा उभिएर स्थापना भएको रास्वपाले स्थापनाको छोटो समयमै आम निर्वाचनमा अभूतपूर्व मत ल्याएर देशकै प्रमुख वैकल्पिक शक्ति बन्दै संसद्मा बलियो उपस्थिति जनायो।
यो कुनै चमत्कार थिएन, बरु नेपाली जनताले परम्परागत दलहरूलाई दिएको कडा चेतावनी र नयाँ वैकल्पिक शक्तिमाथि गरेको भरोसा थियो।
परम्परागत दलहरूको बेथिति विरुद्ध नागरिकको आक्रोश र रास्वपामाथिको विश्वास कति प्रगाढ थियो भन्ने कुरा हालैका निर्वाचन परिणामहरूले प्रमाणित गरिदिएका छन्। नेपाली जनताले देशव्यापी रूपमा रास्वपालाई अभूतपूर्व मत दिँदै झन्डै दुई–तिहाइको अनुपातमा सिट र जनमत सुम्पिएका छन्।
लुम्बिनी प्रदेशको सन्दर्भमा पनि रूपन्देही, नवलपरासी, कपिलवस्तु, दाङ, बाँके, प्युठान, अर्घाखाँची, गुल्मी, पाल्पा र बर्दिया लगायतका अधिकांश क्षेत्रमा रास्वपाका उम्मेदवारहरूले ऐतिहासिक जित र समानुपातिकमा अग्रता हासिल गरे।
स्थापनाको यति छोटो समयमै जनताले हामीलाई दिएको यो अभूतपूर्व मत केवल उत्साह मात्र होइन, यो त सुशासन र देशमै रोजगारी पाउने जनअपेक्षाको ठूलो भारी हो। जनताको अपेक्षा सामान्य छ– ‘भ्रष्टाचारमुक्त समाज, सुलभ शिक्षा–स्वास्थ्य, र आफ्नै माटोमा मर्यादित रोजगारी।’
हामी अहिले एउटा महत्त्वपूर्ण राजनीतिक मोडमा छौँ र अबको करिब डेढ वर्षभित्र हामीले स्थानीय तह र प्रादेशिक निर्वाचनको सामना गर्दैछौँ। यो निर्वाचन रास्वपाका लागि केवल एउटा प्राविधिक प्रक्रिया होइन, यो त देशको समग्र सुधारका लागि भुइँसतहमा हाम्रो विचार स्थापित गर्ने महासङ्ग्राम हो।
हामीले बुझ्नुपर्छ कि केन्द्रले जतिसुकै राम्रा नीति र योजना बनाए पनि, जबसम्म जनताको सबैभन्दा नजिक रहने भुइँसतहको संरचना अर्थात् स्थानीय तह र प्रदेश तहमा पार्टीको विचार र नीति स्थापित हुँदैन, तबसम्म आम नागरिकले परिवर्तनको वास्तविक महसुस गर्न पाउँदैनन्। डेलिभरीको वास्तविक कडी नै स्थानीय र प्रदेश संरचना हुन्।
त्यसैले, आगामी निर्वाचनमा लुम्बिनी प्रदेशका सबै स्थानीय तह र प्रादेशिक निर्वाचनमा रास्वपालाई ऐतिहासिक र ‘क्लिन–स्वीप’ विजय गराउनु प्रदेश सभापतिको रूपमा मेरो पहिलो र प्रमुख रणनीतिक लक्ष्य हुनेछ।
म यो पार्टीलाई लुम्बिनीमा एक सबल चुनावी कमान्डरको रूपमा अगाडि बढाउनेछु र गाउँ–गाउँ एवम् टोल–टोलमा सङ्गठनको मजबुत किल्ला खडा गर्नेछु।
निर्वाचन पश्चात् हाम्रा नीतिहरूलाई भुइँसतहसम्म हुबहु लागू गराउन र जनप्रतिनिधिहरूलाई पार्टीको मूल नीति, विचार र घोषणापत्रप्रति पूर्ण रूपमा जिम्मेवार र बाँधिएर राख्न म कडा साङ्गठनिक पहरेदारी गर्नेछु।
लुम्बिनी प्रदेश कमिटीको सभापतिका रूपमा मेरो सम्पूर्ण ध्यान पार्टी सङ्गठनलाई चुस्त, अनुशासित र नीति–सङ्गत बनाउनमा केन्द्रित हुनेछ। साङ्गठनिक कार्यविभाजन र सन्तुलनका लागि केन्द्रीय समितिले पार्टीको बृहत् नीतिगत मार्गचित्र कोर्नेछ, जसले सिङ्गो देशको साङ्गठनिक नीति निर्माण गर्ने र केन्द्रबाट तय भएका मार्गचित्रहरूलाई लागू गराउन मार्गनिर्देशन गर्ने काम गर्छ।
अर्कोतर्फ, प्रदेश कमिटीको सभापतिका रूपमा मैले पार्टीका योजना र नीतिहरू लुम्बिनीका प्रत्येक पालिका र वडा तहसम्म न्यायोचित रूपमा पुगेका छन् कि छैनन् भनी प्रत्यक्ष पहरेदारी गर्नेछु।
प्रदेशले केन्द्र, स्थानीय निकाय र आम नागरिकबीचको ‘पुल’ को काम गर्दै कार्यकर्ताका भावना बुझ्ने र पार्टीको नीति अनुसार कार्यसम्पादन सुनिश्चित गर्न नियमित जवाफदेहिता फोरमहरू सञ्चालन गर्नेछ।
हाम्रो पार्टी स्थापना भएको धेरै भएको छैन, तर छोटो अवधिमै भित्रभित्रै मौलाउन खोजेको गुटबन्दी र ‘आफ्नो मान्छे’ रोज्ने प्रवृत्तिले इमानदार र योग्य कार्यकर्ताहरूमा चरम निराशा पैदा गर्न सक्ने प्रति म सचेत छु। आगामी चुनावमार्फत जनताको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउनका लागि हामी सबैभन्दा पहिले आन्तरिक रूपमा एकताबद्ध हुनुपर्छ।
म नेतृत्वमा आएपछि लुम्बिनीमा कार्यकर्ताको मूल्याङ्कन उसको गाउँ, टोल र जनतामाझ गरेको काम, त्याग र राजनीतिक सक्रियताको आधारमा मात्र हुनेछ। पार्टीका विभिन्न तहमा जनचाहना अनुसारकै युवा सहभागिता सुनिश्चित गर्दै पुराना र निष्ठावान् नेताहरूको अनुभवलाई मार्गदर्शनको रूपमा सम्मान र स्थापित गरिनेछ।
पार्टीको प्रादेशिक नीति मार्फत लुम्बिनीको बहुआयामिक भूगोललाई जोड्ने स्पष्ट औद्योगिक र आर्थिक मार्गचित्र तय गरिनेछ। भगवान् बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी यस प्रदेशको मात्र होइन, विश्वकै आध्यात्मिक केन्द्र भएकाले भैरहवास्थित गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गराउन नीतिगत हस्तक्षेप र दबाब सिर्जना गरिनेछ।
यस विमानस्थललाई विश्वका बौद्धमार्गी मुलुकहरूसँग सिधा जोडेर लुम्बिनी, कपिलवस्तुको तिलौराकोट र नवलपरासीको रामग्रामलाई एकीकृत बौद्ध पर्यटकीय करिडोरको रूपमा विकास गर्न पार्टीले स्पष्ट एजेन्डा बोक्नेछ।
औद्योगिक र आर्थिक विकासलाई केवल एक क्षेत्रमा सीमित नगरी नवलपरासी, भैरहवा–बुटवल हुँदै कपिलवस्तु, दाङ, बाँके र बर्दियासम्म विशाल औद्योगिक करिडोरको रूपमा विकास गर्न नीतिगत दबाब दिइनेछ। कच्चा पदार्थ र तयारी वस्तुबीचको भन्सार महसुलमा न्यायोचित अन्तर कायम गराई यस करिडोरमा आन्तरिक तथा बाह्य लगानी भित्र्याउने वातावरण बनाइनेछ।
तराई औद्योगिक मेरुदण्ड बन्दै गर्दा प्युठानको धार्मिक तथा कृषि पर्यटन, रोल्पा र पूर्वी रुकुमको बहुमूल्य जडीबुटी, खनिज, र रैथाने कृषि उत्पादनलाई तराईका प्रशोधन केन्द्रहरूसँग जोडिनेछ।
पहाडमा उत्पादित वस्तुको मूल्य अभिवृद्धि गरी स्थानीय स्तरमै आर्थिक समृद्धिको ग्यारेन्टी गरिनेछ। हामी परम्परागत र खर्चिलो उत्पादन प्रणालीको अन्त्य गर्दै ‘शून्य फोहोर’ मा आधारित ‘सर्कुलर इकोनोमी’को प्रादेशिक मोडेल योजना बनाउनेछौँ।
उदाहरणका लागि, तराईका राइस मिलहरूबाट निस्कने धानको भुसलाई उद्योगहरूमा सस्तो र पर्यावरण–मैत्री इन्धनको रूपमा प्रयोग गर्ने र भुस बलेपछि निस्कने खरानीलाई समेत वैज्ञानिक ढङ्गले सङ्कलन गरी विभिन्न रासायनिक तथा औद्योगिक उत्पादनमा कच्चा पदार्थको रूपमा पुनः प्रयोग गर्ने मोडल हामी लागू गर्नेछौँ। यसले उद्योगको लागत ठूलो मात्रामा घटाउनेछ।
हामी कृषि, वन र औद्योगिक क्षेत्रका हरेक उप–उत्पादनहरूलाई पुनः प्रयोग गर्ने यस्तै बहुआयामिक सर्कुलर इकोनोमीका योजनाहरू तर्जुमा गरी लुम्बिनीलाई नेपालकै पहिलो फोहोरमुक्त र बढी नाफामूलक औद्योगिक प्रदेश बनाउन नीतिगत नेतृत्व गर्नेछौँ।
भौतिक विकाससँगै नागरिकको स्वास्थ्य, शिक्षा र प्रतिव्यक्ति आयको स्तर अर्थात् मानव विकास सूचकाङ्क (HDI) मा सुधार नआएसम्म समृद्धि सम्भव छैन।
रोल्पा, रुकुम, कपिलवस्तु र बर्दियाका दुर्गम बस्तीहरूसम्म स्थानीय उद्योगहरूको माग अनुसारका प्राविधिक शिक्षालयहरूको पहुँच पुर्याउन र प्रादेशिक अस्पतालहरूको स्तरोन्नति गरी विपन्न नागरिकलाई पूर्ण स्वास्थ्य बीमाको दायरामा ल्याउन पार्टीको तर्फबाट नीतिगत र रचनात्मक दबाबमूलक योजना अघि सारिनेछ। हाम्रो पार्टी शिक्षा र स्वास्थ्यलाई मौलिक अधिकारका रूपमा भुइँसतहसम्म प्रत्याभूत गर्न पूर्ण प्रतिबद्ध रहनेछ।
हाम्रो पार्टी र यो प्रदेशलाई अब यथास्थितिमा रुमल्लिने नेतृत्व होइन, बरु आगामी निर्वाचनको रणनीतिक योजना बुझेको, अन्तर्राष्ट्रिय कनेक्टिभिटी र औद्योगिक सम्भावना बुझेको, माटोको मर्म र आधुनिक सर्कुलर इकोनोमी बुझेको साङ्गठनिक कौशल भएको गतिशील नेतृत्वको खाँचो छ।
सुस्ताको बगरदेखि बर्दियाका फाँटहरू, रूपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ र बाँकेका औद्योगिक करिडोरदेखि प्युठान, रोल्पा र रुकुमको पहाडी–हिमाली काखसम्मका नागरिक र कार्यकर्ताको साझा चाहना नै आन्तरिक एकता र मजबुत सङ्गठन हो।
म लुम्बिनी प्रदेशका सम्पूर्ण आदरणीय प्रतिनिधि साथीहरू, नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई विश्वास दिलाउन चाहन्छु– ‘मलाई प्राप्त हुने नेतृत्व केवल एउटा ओहोदा हुने छैन।
आगामी डेढ वर्षभित्र हुने स्थानीय र प्रदेश निर्वाचनमा रास्वपालाई ऐतिहासिक बहुमत दिलाउँदै, पार्टीको नीति अनुसारको प्रणाली निर्माण गर्ने र लुम्बिनीमा रास्वपालाई देशकै सबैभन्दा अनुशासित, बलियो र पहिलो दल बनाउने यो मेरो महासङ्कल्प हो।’
