काठमाण्डाै – भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीको अकल्पनीय वेग, अस्वाभाविक बहाव र भिन्न व्यवहारका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको सरकारी निकायले निष्कर्ष निकालेको छ ।
जल विज्ञान तथा जलस्रोत अनुसन्धान केन्द्रले गरेको अध्ययनअनुसार यो बाढी १ हजार वर्षमा १ पटक आउने बाढीभन्दा पनि विकराल स्तरको थियो ।
वर्षाका कारण नभई लाङटाङ लिरुङ र छाङ्बुरीको भिरालो भूगोलबाट खसेको विशाल हिमपहिरोका कारण यो बाढी उत्पन्न भएको हो ।
ढुङ्गा, बरफ र माटोसहितको लेदो तीव्र वेगमा खोलामा खसेपछि केही मिनेटभित्रै तल्लो तटमा भीषण विनाश शुरू भएको अध्ययनले देखाएको छ ।
बाढीमा पानीमात्र नभई ठूला ढुङ्गा र गेग्रान उच्च गतिमा बगेका थिए । स्रोतबाट छुटेपछि शुरूमा ५२ मिटर प्रतिसेकेन्ड अर्थात् १८८ किलोमिटर प्रतिघण्टाको वेगमा बगेको यो बाढी बेत्रावती पुग्दा ६५ र देवघाटसम्म पुग्दा पनि २६ किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा रहेको थियो ।
बाढीको यही अकल्पनीय वेग र भिन्न व्यवहारका कारण जलस्तर मापन गर्ने धेरै स्टेशनहरू समेत बगेका थिए ।
यस्ता बाढीको पूर्वानुमान परम्परागत प्रणालीबाट सम्भव नहुने भएकाले अब उच्च प्रविधिमा आधारित निगरानी आवश्यक देखिएको केन्द्रको हिमविज्ञान तथा हिमताल शाखाका प्रमुख वरिष्ठ जलविज्ञ डा. सुवास तुलाधरले बताउनुभयो ।
