बिहारमा पीकेको उदय- ९ महिनामै प्रशान्त किशोरले कसरी गरे शानदार ‘कमब्याक’ ?
भारतीय राजनीतिमा कुशल चुनावी रणनीतिकारको रूपमा मात्र चिनिआएका प्रशांत किशोर (पीके) ले अन्ततः प्रत्यक्ष चुनावी मैदानमा शानदार कमब्याक गर्दै ठूलो सफलता हासिल गरेका छन्।
बिहारको राजधानी पटनास्थित प्रतिष्ठित बांकीपुर विधानसभा सीटमा भएको उपनिर्वाचनमा जनसुराज पार्टीका संस्थापक प्रशांत किशोरले सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का उम्मेदवारलाई पराजित गर्दै ऐतिहासिक विजय प्राप्त गरेका हुन्। यो नतिजाले बिहारको राजनीतिक समीकरणमा नयाँ तरङ्ग पैदा गरेको छ भने यसलाई राज्यको राजनीतिक भविष्यका लागि एक ठूलो मोडको रूपमा हेरिएको छ।
निर्वाचन आयोगद्वारा जारी गरिएको अन्तिम नतिजाअनुसार बांकीपुर सीटमा प्रशांत किशोरले ६४,१५१ मत प्राप्त गर्दै आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वी भाजपाका उम्मेदवार नीरज कुमारलाई १९,३२४ मतान्तरले पराजित गरेको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् । समाचारअनुसार पराजित भएका भाजपा उम्मेदवार नीरज कुमारले ४४,८२७ मत प्राप्त गरे । प्रतिस्पर्धामा राष्ट्रिय जनता दल (राजद) की उम्मेदवार रेखा गुप्ता निकै पछाडि पर्दै तेस्रो स्थानमा सीमित हुन पुगिन् ।
बांकीपुर विधानसभा सीट विगत ३० वर्षदेखि भाजपाको सबैभन्दा सुरक्षित र अभेद्य सहरी गढ मानिन्थ्यो। भाजपाका वरिष्ठ नेता तथा हाल पार्टीका राष्ट्रिय अध्यक्ष बनेका नितिन नबीनले लगातार पाँच पटकसम्म विजय हासिल गरेको यो सीट उनले राज्यसभा सदस्य निर्वाचित भएपछि राजीनामा दिएका कारण खाली भएको थियो।
२०२५ को बिहार विधानसभा चुनावमा प्रशान्त किशोरको जन सुराज पार्टीले एक पनि सिट जित्न सकेको थिएन । त्यो परिणामपछि उनको राजनीतिक भविष्यबारे नै प्रश्न उठ्न थालेको थियो ।
त्यसको ठीक करिब ९ महिनापछि बाँकीपुर उपनिर्वाचन जित्दै प्रशान्त किशोरले आफ्नो पहिलो निर्वाचन विजय हासिल गरेका हुन् । यसलाई उनको व्यक्तिगत र राजनीतिक कमब्याकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
भाजपाले आफ्नो विरासतको रूपमा लिएको यो सीटमा पराजय भोग्नुपर्दा पार्टीभित्र र बाहिर तीव्र चर्चाको विषय बनेको छ। यसैबीच, मध्य प्रदेशको दतिया विधानसभा सीटमा भएको अर्को उपनिर्वाचनमा भने कांग्रेसका उम्मेदवार घनश्याम सिंहले भाजपाका आशुतोष तिवारीलाई पराजित गर्दै विजय हासिल गरेका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूले बांकीपुर उपनिर्वाचनको यो नतिजालाई केवल एक सीटको जित मात्र नभई बिहारको आगामी राजनीतिक दिशा परिवर्तन गर्ने ऐतिहासिक घटना भनेका छन्।
सन् १९९५ देखि भाजपाको बलियो सहरी किल्ला मानिँदै आएको बांकीपुरमा आएको यो पहिरोले पटनाका सहरी र प्रबुद्ध मतदाताहरू अब कुनै पनि दलको भोटबैंक नरहेको सन्देश दिएका छन्। नितिन नबीनको लामो राजनीतिक वर्चस्व रहेको यो क्षेत्र गुमाउनु भाजपाका लागि ठूलो चेतावनी हो।
विगतका चुनावहरूमा खाता खोल्न नसक्दा प्रशांत किशोरमाथि केवल पदयात्रा गर्ने तर चुनाव जित्न नसक्ने आरोप लाग्ने गरेको थियो। तर, यसपटक आफैँ चुनावी मैदानमा होमिएर शानदार जित हात पार्नुले प्रशांत किशोरलाई रणनीतिकारबाट एक स्थापित र वैधता प्राप्त राजनीतिक नेताको रूपमा उभ्याएको छ।
बिहारको राजनीति सधैँ गठजोड वा अन्य जातिगत गणितमा अल्झिँदै आएको छ। तर बांकीपुरमा कायस्थ, राजपूत, ब्राह्मण र वैश्य मतदाताहरूले पारंपरिक ‘कमल छाप’ भन्दा माथि उठेर प्रशांत किशोरको ‘शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारी’ को एजेन्डालाई प्राथमिकता दिए। साथै, राजद पराजित हुने अवस्था देखेपछि मुस्लिम तथा सेकुलर मतदाताहरूले पनि रणनीतिक रूपमा जनसुराजको पक्षमा मतदान गरे।
यो चुनाव परिणामले बिहारका दुई प्रमुख ध्रुवहरूलाई गम्भीर आत्मचिन्तन गर्न बाध्य बनाएको छ। सत्तारूढ भाजपाका लागि यो ‘रेड अलर्ट’ हो भने राजद जस्ता दलहरूको कमजोर उपस्थितिले जनता अब ‘लालूको डर बनाम मोदीको नाम’ को पुरानो राजनीतिबाट माथि उठेर काम गर्ने तेस्रो विकल्पको खोजीमा रहेको प्रस्ट पारेको छ।
ऐतिहासिक जितपछि मुख्यमन्त्री सम्राट चौधरीले जनताको निर्णयको सम्मान गर्दै प्रशांत किशोरलाई बधाई दिएका छन्। अर्कोतर्फ, पंजाबका मुख्यमन्त्री भगवंत मानले यसलाई भाजपाको पतनको सुरुआत भन्दै टिप्पणी गरेका छन्।
